Het wordt steeds makkelijker en daarmee ook gebruikelijker: emigreren. En niet alleen voor singles en stellen, maar ook voor gezinnen. Leuk, als emigreren de droom van papa en mama is, maar hoe zorg je er als ouders voor dat je kinderen het ook zien zitten? De kinder- en jeugdpsychologen van Psycholoog op Afstand weten raad.

Expatkinderen zijn flexibel en veerkrachtig

Laten we beginnen met het goede nieuws: onderzoek wijst uit dat emigreren met kinderen een hoop oplevert. Zo zijn expatkinderen in vergelijking met ‘thuisblijvers’ flexibel, nieuwsgierig en veerkrachtig. De emigratie verandert hen vaak in heuse kameleons die zich gemakkelijk aanpassen, veel begrip tonen en de zaken vanuit verschillende perspectieven kunnen bekijken. De levenservaring die een emigratie hen geeft zorgt er bovendien voor dat expatkinderen sneller volwassen worden en de wereld simpelweg wat beter begrijpen. Maar al die positieve eigenschappen ontwikkelen ze niet zomaar…

Logo Bab - Belastingadvies buitenland

Migratie & Belastingadvies

De impact van emigreren op een kind

Een rouwproces

De vertrouwde omgeving achterlaten is voor niemand makkelijk, maar al helemaal niet voor een kind. Afscheid nemen van vriendjes en vriendinnetjes, familie, school, sportclubjes en het huis waar ze in opgegroeid zijn gaat kinderen niet in de koude kleren zitten. Bij veel expatkinderen is sprake van heuse rouwverschijnselen – en dat is ook hartstikke logisch. Er is weliswaar niemand overleden, maar het gaat bij emigratie net zo goed om afscheid nemen van iets dat niet meer terugkomt. In dit geval: een leven in Nederland.

Een nieuwe identiteit

Kinderen zitten daarbij nog volop in het proces van het ontwikkelen van hun identiteit. Dat proces loopt door een emigratie een flinke deuk op. Vragen als ‘Wie ben ik?’ en ‘Waar hoor ik thuis?’ zijn onder normale omstandigheden al moeilijk te beantwoorden, maar net aangekomen in het buitenland al helemaal! Veel expatkinderen noemen we daarom ook wel third culture kids, naar de ‘derde’ cultuur of identiteit die zij ontwikkelen: ze zijn na verloop van tijd niet meer volledig Nederlands, maar horen ook niet helemaal in het nieuwe land thuis. Die gekke mix van culturen gaat na verloop van tijd een derde cultuur vormen – iets ertussenin. Een verwarrend en onzeker proces.

Boek heimwee naar hagelslag

Heimwee naar hagelslag

Nieuwe vrienden. Een vreemd huis. Onbekend eten. Een andere taal. Verhuizen is heftig, helemaal als je ouders besluiten de grens over te gaan. Naar een plek waar bijna alles nieuw is.

In Heimwee naar hagelslag lees je over elf kinderen die Nederland achter zich lieten en een totaal nieuw avontuur tegemoet gingen. Met onbekende afloop.

Het perspectief van ouders en kind op emigreren

Waar het vaak fout gaat bij een emigratie is dat ouders hun eigen dromen, emoties en perspectieven op hun kind projecteren. Ze denken bijvoorbeeld dat hun kinderen wel flexibel genoeg zijn, dat ze makkelijk opnieuw vriendjes kunnen maken en een nieuwe taal bovendien snel oppikken. What’s the big deal? Maar dat zijn vooroordelen die niet voor elk kind gelden – zeker bij tieners kan een emigratie er veel meer inhakken dan veel ouders van tevoren verwachten.

Emigreren met jonge kinderen

Toegegeven, jonge kinderen vinden een emigratie inderdaad vaak makkelijker dan tieners. Dat komt omdat het gezin in hun levens nog een grote rol speelt, en dat gezin blijft verder onveranderd. Tegelijkertijd hebben jonge kinderen wel extra veel behoefte aan routine en structuur – precies de dingen die bij een emigratie nogal op de achtergrond komen te staan. Dat zorgt voor onzekerheid die jonge kinderen interpreteren als onveiligheid.

Emigreren met pubers

Van tieners wordt vaak meer volwassenheid verwacht. Ja, je kind moet die puberliefde in Nederland achterlaten en ja, dat voelt ongetwijfeld als het einde van de wereld, maar tegelijkertijd is hij of zij volwassen genoeg om het allemaal wel te begrijpen, toch? Ja en nee. Uit onderzoek blijkt dat emigreren een grotere impact heeft op pubers, omdat zij al echt hebben geïnvesteerd in een leven buiten het gezin. Ze gaan er zelfstandig op uit en hebben jarenlange vriendschappen, bijvoorbeeld. Voor hen is het gevoel in het buitenland ‘helemaal opnieuw te moeten beginnen’ dan ook groter.

Emigreren met pubers
“Emigreren heeft een grote impact op pubers.”

Je kinderen ondersteunen tijdens de emigratie

Emigreren is een uitgelezen kans om als gezin nader tot elkaar te komen. Maar hoe pak je dat aan als ouder? Hoe vertel je je kind over de emigratie, in hoeverre mag het kind over dingen beslissen, en wat doe je als je kind echt niet wil?

Hoe communiceer je met je kinderen over de emigratie?

  • Wees duidelijk: misschien ben je als ouder een beetje bang voor de reactie van je kind en ben je daardoor geneigd het onderwerp ‘emigreren’ voorzichtig aan te snijden. Maar daar hebben de meeste kinderen juist geen baat bij. Breng de boodschap kort maar krachtig en wees concreet over wat er voor je kind gaat veranderen. Die duidelijkheid geeft houvast, waardoor het makkelijker wordt op de leuke kanten te focussen.
  • Begin er niet te vroeg over: jonge kinderen hebben nog geen goed besef van tijd. Vertel hen daarom pas een aantal weken van tevoren over de emigratie. Anders kan een kind niet goed inschatten hoe lang het nog duurt en ontstaat vooral onrust en onzekerheid. Gebruik een aftelkalender om er een feestje van te maken!

In hoeverre geef je je kind zeggenschap over de emigratie?

Er gaat al genoeg veranderen waar je kind geen invloed op heeft. Om verwarring te voorkomen is het daarom een goed idee je kind zoveel mogelijk bij de emigratie te betrekken. Laat hen zelf hun spulletjes in een verhuisdoos stoppen, bijvoorbeeld. Of laat ze zelf beslissen over de inrichting van hun nieuwe kamer. En willen ze nog een afscheidsfeestje in Nederland of juist niet? Vertel kinderen die oud genoeg zijn over de plannen en vraag naar hun mening. Gaan jullie voorafgaand aan de emigratie al een keer naar de plek van bestemming? Ga dan samen de omgeving verkennen.

– Dick en Janneke (lees hier hun verhaal) –

Wat doe je als je kind niet wil emigreren?

Tja, in de meeste gevallen heeft het kind niks te willen – zeker niet als de emigratie noodzakelijk is. Maar dat neemt niet weg dat je kind zich niet ontzettend rot mag voelen. Het ene kind komt in opstand, het andere kind stopt dit soort gevoelens juist weg. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als in het buitenland wonen vooral jóúw grote droom is; een kind voelt dat vaak perfect aan en kan dan het gevoel krijgen niet te mogen klagen.

Zorg ervoor dat je als ouder openstaat voor welke emoties je kind dan ook heeft. Normaliseer die gevoelens, ook al begrijp je ze zelf misschien niet zo goed. Door begrip te tonen en er de tijd voor te nemen geef je je kind het gevoel dat het alles kan en mag zeggen, en dat het met al deze conflicterende emoties bij je terechtkan. Richt de dagen daarnaast met zoveel mogelijk rust, regelmaat en voorspelbaarheid in; daarmee maak je het makkelijker voor je kind om met ingewikkelde emoties te dealen en alle veranderingen een plekje te geven.

Mijn kind wil niet emigreren
“Het neemt niet weg dat je kind zich verdrietig mag voelen.”

Hulp bij emigreren met kinderen

Tuurlijk, het leven staat tijdens de emigratie even op z’n kop. In die periode ben je wellicht niet elke dag een voorbeeldouder en hebben je kinderen ook niet elke dag een gewéldige tijd. Dat is oké. Maar het kan zijn dat je kind langer last houdt van alle veranderingen en zijn of haar draai maar niet kan vinden. Je kind heeft bijvoorbeeld last van:

  • problemen met eten of slapen
  • plotselinge gedragsveranderingen en stemmingswisselingen
  • somberheid, piekeren of gevoelens van eenzaamheid
  • verminderde schoolprestaties

Als ouder kan je je dan flink zorgen maken en je alleen voelen. Dat familielid of die beste vriendin met wie je dit normaal gesproken besprak zit ver weg in Nederland. Het is dan helemaal geen gek idee om een kinder- en jeugdtherapeut om advies te vragen.

Begeleiding van een kinder- en jeugdtherapeut

De (gz-)psychologen van Psycholoog op Afstand hebben zich gespecialiseerd in expatproblematiek. Ze zijn niet alleen ervaringsdeskundigen, omdat ze zelf ook in het buitenland wonen, maar werken ook dag in dag uit met Nederlanders in het buitenland. Het buitenstaandersperspectief van een kinder- en jeugdtherapeut van Psycholoog op Afstand kan daarom zowel je kind als jou ondersteunen tijdens en na een emigratie.

Ieder kind is anders, daarom wordt de behandeling altijd op maat gemaakt. Het hangt helemaal af van de problematiek van het kind, jouw voorkeuren als ouder en jullie (nieuwe) agenda. Jullie volgen de behandeling eenvoudig online, waardoor het niet uitmaakt waar je met je gezin naartoe bent geëmigreerd. In een vrijblijvend en kosteloos kennismakingsgesprek kom je meer te weten over wat Psycholoog op Afstand voor jouw gezin kan betekenen. Zo wordt jullie emigratie een succes voor het hele gezin!

Share the love

Deze inhoud is eigendom van Back to basic Sweden.
Dupliceren is NIET toegestaan!!

Scroll naar boven